Klik op de afbeelding voor groter formaat: Willem Vermeend.
Aartsoptimist Willem Vermeend ziet in de huidige crisis een uitgelezen kans Nederland klaar te maken voor het digitale tijdperk.
‘Juist nu moet je als ondernemer creatief zijn.’ In dit exclusieve interview voorspelt de hoogleraar en oud-minister een mooie toekomst voor de Nederlandse transportsector. ‘We zijn gewoon goed.’
In een anderhalf uur durend hoorcollege stromen de oplossingen en analyses als een waterval door de vergaderzaal. Zou de oud-minister per woord betaald worden, dan was Willem Vermeend miljardair. Zou hij echter belasting moeten betalen over zijn ideeën en suggesties, dan was hij straatarm. Eén rode draad is er in zijn betoog hoorbaar. Het optimisme dat we de huidige schulden- en kredietcrisis, de euro en het gebrek aan groei te boven zullen komen. ‘We leven in een moeilijke, maar boeiende tijd’, zegt hij met een glimlach in zijn bedrijf TSS Cross Media Group in Gouda. ‘Europa moet op de schop en Nederland dus ook. De Verenigde Staten hebben problemen. Tegelijkertijd zie je een verschuiving van de macht en de economische groei naar China, Rusland, India, Indonesië, Zuid-Korea, Brazilië en Zuid-Afrika. Daar zitten de motoren van de wereldeconomie, gaat de welvaart met zes tot tien procent per jaar vooruit. Hier mogen we blij zijn met anderhalf, twee procent groei.’
Volgens Vermeend heeft de crisis grote voordelen. Het biedt kansen de economie te hervormen. En eindelijk werk te maken van zijn stokpaardje: de digitalisering van de Nederlandse samenleving. ‘Ik zeg het Diederik Samsom na’, zegt de ondernemer én PvdA’er het de lijsttrekker van zijn partij na. ‘We moeten een weg vinden om uit de crisis te groeien. Blijven snijden in eigen vlees is geen oplossing.’
Ondernemer
Denk niet dat hij een verstokte socialist is. ‘Mijn vader had een houtbewerkingsbedrijf, het ondernemen is mij met de paplepel ingegoten. Ik maakte als kind mijn eigen speelgoed. Ik ben naast politicus altijd ondernemer gebleven. Ook nu ben ik naast twintig procent hoogleraar voor tachtig procent ondernemer. Werken heeft voor mij een hoog hobby-gehalte.’ Vier beeldschermen stralen hem tegemoet. Op één daarvan: de permanente situatie op de Nederlandse wegen. Op een ander de laatste nieuws- en twitterberichten. Teletekst staat er bij, het weer wordt gemonitord. Op een vierde tv-scherm wordt reclame gemaakt voor zijn eerste online socialmediaboek ‘De Wereld van het Internet’, gratis te downloaden in de Appstore. ‘Dat is een pilot. Het boek gaat uiteraard over de digitale revolutie. We houden doorlopend alle ontwikkelingen in updates bij, zodat het boek altijd actueel blijft. En commentaar leveren mag ook. Daar wordt het boek alleen maar beter van.’ Het gaat om een uitgave van Einstein Books, één van de vele start-ups waarbij Vermeend betrokken is. Net zoals Burton Electric Car in Zutphen, een elektrische auto waarvan hij er zelf één heeft. ‘Elektriciteit is dé oplossing voor het vervoer over korte afstanden. En waterstof zal op den duur worden gebruikt voor langere afstanden, zoals in de logistieke sector’, doceert hij.
Revolutie
Vermeend weet waarover hij spreekt. Hij is naast al zijn activiteiten, zoals het deeltijd-hoogleraarschap in Maastricht, ook commissaris bij logistieke dienstverlener Koninklijke Rotra met 650 medewerkers. De transportwereld staat naar zijn zeggen aan de vooravond van een revolutie, passend bij de digitale wereld van de toekomst. ‘De traditionele vervoersstromen veranderen sneller dan wij nu denken. 60 procent kijkt nu al eerst op internet, voordat een aankoop wordt gedaan. Spijkerbroeken worden al voor 70 procent via internet besteld. Voor maatpakken ga je niet meer naar de winkel, die laat je goedkoop in het Verre Oosten maken’, schetst Vermeend zijn nieuwe wereld. ‘Dat betekent dat de traditionele modewinkels in grote delen van het land en uit de winkelstraten verdwijnen. In plaats daarvan komen afhaalwinkels in de dorpen en steden, die beleverd worden vanuit centrale magazijnen. Hetzelfde geldt voor onze dagelijkse boodschappen. Dat betekent dat transportondernemingen op een ander logistiek proces moeten inspelen: Voor een deel is dat vervoer over langere afstanden, voor een ander deel juist maatwerk over korte afstanden. Reken maar dat de markt voor pakjesbezorging de komende decennia een enorme groei doormaakt. Je moet als ondernemer dus sterker differentiëren, anders mis je de boot.’ In Vermeends toekomstscenario past een duurzaam en groen beleid. ‘Dat is een wereldwijde trend die niet te stuiten is’, voorspelt de voormalige bewindsman in het laatste kabinet-Kok. ‘Nederland moet zich als transportland profileren als de groene vervoerder. Zeker in Duitsland is dat een enorm pluspunt, maar elders in Europa ook.’
Uitsterven
De concurrentie uit Oost-Europa zal vanzelf uitsterven, verwacht hij. ‘Het heeft geen zin om te concurreren met transporteurs die je met een walm van dieselolie aan ziet komen rijden. De fijnstof- en andere milieunormen zullen zo streng worden dat die auto’s niet meer op de Europese wegen worden toegelaten. Heb je tijdig op kwaliteit en vergroening ingespeeld en heb je behalve groot volume ook kleinere auto’s in je vloot, dan speel je goed in op die veranderingen. Daarmee zijn ze in Oost-Europa toch veel later.’ De vaste commentator van Wakker Nederland heeft desondanks het vermoeden dat ons land weinig waakzaam is. ‘Ons land heeft jarenlang op tal van terreinen voorop gelopen, maar zakt in alle lijstjes langzaam af.’ Hij wijst naar ons onderwijs. ‘Niet uitdagend genoeg! De tijd heeft daar stil gestaan’, luidt zijn conclusie. Hij kijkt naar buiten, vestigt de aandacht op een paar denkbeeldige scholieren. ‘Die fietsen dag in, dag uit met een enorme stapel boeken in hun rugzak naar school. Waarom? Met een iPad of een e-reader hebben ze alles beschikbaar, geheel passend bij hun belevingswereld.’ De onderwijswereld is vergrijsd en speelt onvoldoende in op de behoeften van de leerlingen. ‘Er wordt verkeerd gedacht. Als een scholier sneller denkt en handelt met een iPad in de hand dan met een dik boek, dan moet je een onderwijsvorm kiezen die daarbij past. Ze leren op die manier ook veel sneller hun talen.’
Groeiscenario
Behalve het onderwijs hebben ook de zorg, de overheid zelf en het bedrijfsleven amper in de gaten wat er op ons afkomt. ‘Er ontstaan de komende jaren nieuwe manieren van denken, van geld verdienen en ook van ondernemen. Neem de zorg: via Skype en internet kun je veel sneller en efficiënter communiceren met je huisarts of met een specialist.’ Toch is Vermeend optimistisch over een nieuw groeiscenario. Het gemak waarmee onze kinderen opereren in de digitale wereld, geeft hem het vertrouwen dat Nederland er economisch weer bovenop komt. ‘Onze kinderen zijn onze redding. Nergens ter wereld kunnen ze zo goed multi-tasken als in Nederland. Ik zie kinderen om me heen die hun huiswerk maken, de tv aan hebben staan, naar muziek luisteren, mail beantwoorden, chatten en spelen met hun smartphone. En dat alles tegelijk. We hebben de beste computers ter wereld in huis en onze kinderen mogen alles, zeker in vergelijking tot de VS. Onze kinderen passen uitstekend in die nieuwe samenleving.’
Vijf tips van Vermeend
1. ‘Ontwikkel onmiddellijk een beleid dat rekening houdt met de gevolgen van digitalisering en internet. Er dienen zich veranderingen aan die je nu nog niet voor mogelijk houdt, maar sneller op ons afkomen dan je denkt.’
2. ‘Speel op elk terrein in op duurzaamheid en vergroening.’
3. ‘Stuur op topkwaliteit, want met de dumpprijzen die nog wel even aanhouden, kun je het toch niet winnen. Zoek naar efficiencyvoordelen in de vervoersketen.’
4. ‘Let op snel veranderende vervoerspatronen rond centrale opslagplaatsen, waar goederen worden uitgeleverd. Kijk behalve naar vervoer over lange afstanden ook naar kleine vervoersstromen.’
5. ‘Speel in op de trend naar elektrisch vervoer, met name in de steden. Fijnstofproblematiek en geluidsreductie in de steden vragen om andere vervoerstypen.’
Bron: TVM Actueel
Geplaatst op 16-07-2012, door Redactie Typisch Transport